Endoanalni ultrazvuk

Endoanalni ultrazvuk je bezbedna i neškodljiva dijagnostička metoda koja je koristi u gastroeneterologiji. Koristi se radi dijagnostikovanja različitih bolesti i promena u zoni analnog otvora (čmara), rektuma (pravog creva) kao i radi provere funkcije analnih sfinktera (prstenastih mišića koji otvaraju i zatvaraju analni otvor i pomažu pri pražnjenju creva). Pri pregledu se koristi sonda koja provodi ultrazvučne talase koji daju sliku unutrašnjosti creva na monitoru.

Kasa se radi endoanalni ultrazvuk i koje bolesti može da otkrije?

Endoanalni ultrazvuk se koristi kod:

• otežanog pražnjenja creva (defekacije)
• sumnje na Kronovu bolest ili radi dodatne dijagnostike (Kronova bolest je zapaljenska bolest creva koja se manifestuje upornim prolivima, lažnim nagonima za pražnjenje creva, zatvorom itd.)
• perianalnih apscesa i fistula (gnojnih upala tj. čireva i uskih tunela koji ih povezuju sa inficiranom šupljinom u anusu i otvorom na koži oko anusa)
• perianalne sepse
• bola usled hronične anorektalne sepse
• povrede analnog sfinktera (na pr. pucanja od napona tokom porođaja)
• hipertrofije ili poremećaja funkcije analnog sfinktera
• otkrivanja rektalnih adenoma (polipa)
• otkrivanja kancera rektuma (tipovi od uT1 do uT4)
• otkrivanja kancera anusa
• određivanja debljine, dužine i pozicije analnog kancera i u skladu s tim određivanje načina lečenja (operacija, hemioterapija ili zračenje) analnog kancera u zavisnosti od toga koliko se proširio i da li je zahvatio mesenterične limfne čvorove.

Kako se izvodi endoanalni ultrazvuk?

Endoanalani ultrazvuk se izvodi pomoću čvrste, nesavitljive ultrazvučne sonde na koju je navučena zaštitna navlaka od lateksa. Pre uvođenja sonde, doktor može prvo da pažljivo uradi digitorektalni pregled (pregled opipavanja unutrašnjosti rektuma prstom kroz čmar).

Za endoanalni ultrazvučni pregled pacijent treba da leži na levom boku, leđima okrenut doktoru. Zatim doktor polako uvlači ultrazvučnu sondu u analni otvor prethodno namazanu gelom. Sonda je tako konstruisana da ultrazvučnim talasima pokriva sve pravce, ceo obim i površinu creva koje se pregleda. U zavisnosti od vrste sonda, slike na monitoru mogu biti dvodimenzionalne ili trodimenzionalne.

Kod fistula se preporučuje upotreba injekcije vodonik peroksida (hidrogena) zato što ona postaje značajno vidljivija zahvaljujući belom tragu koji vodonik peroksid ostavlja duž cele fistule.

Ukoliko je neophodno, doktor će u nekom trenutku pregleda tražiti od pacijenta da promeni položaj. Pregled traje 5 do 15 minuta.

Da li je potrebna anestezija?

Endoanalni ultrazvuk se uglavnom dobro podnosi i nije bolan, pa se obično ne daje nikakva anestezija. Pacijent može da oseti blagu nelagodnost i nagon za pražnjenjem creva, ali on nestaje nekoliko minuta pošto se sonda izvadi iz anusa. Bol može da se oseti samo ako je razlog za endoanalni ultrazvuk već postojeći jak bol u anorektalnoj zoni ili kod izraženog zatvora.

Posle pregleda pacijent može odmah da se vrati svojim uobičajenim svakodnevnim aktivnostima.

Priprema za endoanalni ultrazvuk

Pacijent bi trebalo da ima prazna creva pre endoanalnog ultrazvučnog pregleda, pa se zato preporučuje uzimanje laksativa prema uputstvu koje daje lekar.

Rizici i komplikacije

Endoanalni ultrazvuk je veoma bezbedna metoda, ali u veoma retkim slučajevima može doći do krvarenja, perforacije (pucanja) ili alergijske reakcije na lateks.

Benefiti

Endoanalni ultrazvuk omogućava da se otkrije uzrok tegoba na koje se pacijent žali, ali i da se odredi optimalna terapija, što je naročito značajno u slučaju rektoanalnih tumora.

Ova ultrazvučna metoda je pouzdana i po pravilu sasvim bezbedna i bezbolna za pacijenta.